{"id":102,"date":"2019-09-02T10:14:51","date_gmt":"2019-09-02T10:14:51","guid":{"rendered":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/"},"modified":"2026-01-29T09:21:31","modified_gmt":"2026-01-29T09:21:31","slug":"fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/","title":{"rendered":"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p>\n\nWolna wola, je\u017celi to, co si\u0119 wybierze, daje spe\u0142nienie, to nale\u017cy si\u0119 w tym kierunku rozwija\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 sw\u00f3j wyb\u00f3r, je\u015bli nie \u2013 trzeba go zmieni\u0107.<br>S\u0105 poj\u0119cia wzgl\u0119dne, nale\u017cy do nich w\u0142a\u015bnie wolna wola, determinizm czy kompatybilizm. To, w jakim stopniu dany rodzaj woli jest uzale\u017cniony od skutku, a w jaki od przyczyny, wynika tylko z tego, czy jest wynikiem wyboru zmian wewn\u0105trz nas, czy wyborem dokonanym w \u015bwiecie zewn\u0119trznym. W przypadku zmian dokonywanych bezpo\u015brednio w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, mo\u017cemy uruchomi\u0107 karm\u0119, zar\u00f3wno poprzez odpowiedzialno\u015b\u0107, jak i kar\u0119\/nagrod\u0119 za swoje czyny i wybory. Natomiast dokonywanie wewn\u0119trznych wybor\u00f3w nie czyni ich dobrymi ani z\u0142ymi, jednak nie uruchamia karmy. S\u0105 to wybory dokonywane dzi\u0119ki wolnej woli, bez znanej nam klasyfikacji, jednak pod warunkiem, \u017ce cz\u0142owiek czuje rado\u015b\u0107 przy wybieraniu i nie czuje wyrzut\u00f3w sumienia z tego powodu.<br>Dzi\u0119ki wolnej woli wybiera si\u0119 do\u015bwiadczenia, z kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 uczy\u0107, wybra\u0107 prac\u0119, w kt\u00f3rej b\u0119dzie si\u0119 spe\u0142nia\u0142o, wybra\u0107 ludzi, z kt\u00f3rymi b\u0119dzie si\u0119 mia\u0142o okre\u015blone relacje, wybra\u0107 partnera, rodzin\u0119 i dom, wp\u0142ywa\u0107 na wygl\u0105d swojego cia\u0142a oraz zdecydowa\u0107, jak prze\u017cy\u0107 \u017cycie. Wolna wola jest kluczem w tym \u017cyciu.&nbsp;<br>To, co wczoraj tworzy\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki wolnej woli, dzisiaj si\u0119 przejawia, a to, co dzi\u015b si\u0119 wybierze, przejawi si\u0119 jutro.<br>Niezale\u017cnie od tego, czy kto\u015b jest Eskimosem i ma do wyboru zjedzenie zimnego mi\u0119sa ryby, albo zimnego mi\u0119sa foki, czy jest Europejczykiem i ma do wyboru ca\u0142e menu z restauracji Le Chateaubriand w Pary\u017cu, to najwa\u017cniejsze jest to, czy w og\u00f3le skorzysta z wolnej woli. Dzi\u0119ki niej mo\u017ce kreowa\u0107 swoje wn\u0119trze podczas dokonywania wybor\u00f3w, ale mo\u017ce te\u017c podda\u0107 si\u0119 czynnikom zewn\u0119trznym, oczekuj\u0105c czyje\u015b krytyki lub aprobaty lub odda\u0107 si\u0119 przyjemno\u015bciom, albo jeszcze w og\u00f3le nie by\u0107 \u015bwiadomym swoich wybor\u00f3w. Brak wyboru jest r\u00f3wnie\u017c wyborem, \u015bwiadcz\u0105cym o lenistwie, u kt\u00f3rego pod\u0142o\u017ca le\u017cy strach.<br>Na woln\u0105 wol\u0119 mo\u017cna spojrze\u0107 tak\u017ce z innej strony, np. podczas m\u00f3wienia prawdy lub k\u0142amstwa. Gdy dokonuje si\u0119 wyboru w okre\u015blonej intencji, a przejawieniem jego jest prawda, w\u00f3wczas m\u00f3wienie prawdy daje wolno\u015b\u0107. Natomiast, gdy wyborem jest k\u0142amstwo, pozbawia si\u0119 samego siebie wolno\u015bci, poprzez zmuszanie si\u0119 do zapami\u0119tania k\u0142amstwa.\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wolna wola, je\u017celi to, co si\u0119 wybierze, daje spe\u0142nienie, to nale\u017cy si\u0119 w tym kierunku rozwija\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 sw\u00f3j wyb\u00f3r, je\u015bli nie \u2013 trzeba go zmieni\u0107.S\u0105 poj\u0119cia wzgl\u0119dne, nale\u017cy do nich w\u0142a\u015bnie wolna wola, determinizm czy kompatybilizm. To, w jakim stopniu dany rodzaj woli jest uzale\u017cniony od skutku, a w jaki od przyczyny, wynika tylko [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-102","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-przemyslenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &quot;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&quot; - Maciej Wiszniewski<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &quot;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&quot; - Maciej Wiszniewski\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wolna wola, je\u017celi to, co si\u0119 wybierze, daje spe\u0142nienie, to nale\u017cy si\u0119 w tym kierunku rozwija\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 sw\u00f3j wyb\u00f3r, je\u015bli nie \u2013 trzeba go zmieni\u0107.S\u0105 poj\u0119cia wzgl\u0119dne, nale\u017cy do nich w\u0142a\u015bnie wolna wola, determinizm czy kompatybilizm. To, w jakim stopniu dany rodzaj woli jest uzale\u017cniony od skutku, a w jaki od przyczyny, wynika tylko [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Maciej Wiszniewski\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-09-02T10:14:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-29T09:21:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1068\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"713\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/e9d327d6b86de500619746a5f4f6187c\"},\"headline\":\"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&#8221;\",\"datePublished\":\"2019-09-02T10:14:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-29T09:21:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\"},\"wordCount\":432,\"articleSection\":[\"Przemy\u015blenia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\",\"url\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\",\"name\":\"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki \\\"\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy\\\" - Maciej Wiszniewski\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-09-02T10:14:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-29T09:21:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/e9d327d6b86de500619746a5f4f6187c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&#8221;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/\",\"name\":\"Maciej Wiszniewski\",\"description\":\"Maciej Wiszniewski\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/e9d327d6b86de500619746a5f4f6187c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fe8c250375ccb98a0bd8fba8596769eedc9c2796e49d385d75475fd653d8c16?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fe8c250375ccb98a0bd8fba8596769eedc9c2796e49d385d75475fd653d8c16?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\"],\"url\":\"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/author\/arkweb\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki \"\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy\" - Maciej Wiszniewski","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki \"\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy\" - Maciej Wiszniewski","og_description":"Wolna wola, je\u017celi to, co si\u0119 wybierze, daje spe\u0142nienie, to nale\u017cy si\u0119 w tym kierunku rozwija\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 sw\u00f3j wyb\u00f3r, je\u015bli nie \u2013 trzeba go zmieni\u0107.S\u0105 poj\u0119cia wzgl\u0119dne, nale\u017cy do nich w\u0142a\u015bnie wolna wola, determinizm czy kompatybilizm. To, w jakim stopniu dany rodzaj woli jest uzale\u017cniony od skutku, a w jaki od przyczyny, wynika tylko [&hellip;]","og_url":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/","og_site_name":"Maciej Wiszniewski","article_published_time":"2019-09-02T10:14:51+00:00","article_modified_time":"2026-01-29T09:21:31+00:00","og_image":[{"width":1068,"height":713,"url":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"admin","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/e9d327d6b86de500619746a5f4f6187c"},"headline":"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&#8221;","datePublished":"2019-09-02T10:14:51+00:00","dateModified":"2026-01-29T09:21:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/"},"wordCount":432,"articleSection":["Przemy\u015blenia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/","url":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/","name":"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki \"\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy\" - Maciej Wiszniewski","isPartOf":{"@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#website"},"datePublished":"2019-09-02T10:14:51+00:00","dateModified":"2026-01-29T09:21:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/e9d327d6b86de500619746a5f4f6187c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/2019\/09\/02\/fragmenty-z-ksiazki-zrodlo-wiedzy-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fragmenty z ksi\u0105\u017cki &#8222;\u0179r\u00f3d\u0142o wiedzy&#8221;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#website","url":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/","name":"Maciej Wiszniewski","description":"Maciej Wiszniewski","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/e9d327d6b86de500619746a5f4f6187c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fe8c250375ccb98a0bd8fba8596769eedc9c2796e49d385d75475fd653d8c16?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fe8c250375ccb98a0bd8fba8596769eedc9c2796e49d385d75475fd653d8c16?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/maciejwiszniewski.pl"],"url":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/author\/arkweb\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1373,"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102\/revisions\/1373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maciejwiszniewski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}